DRENAJ

DRENAJ

Drenaj

Yakıt kalitesinin ve temizliğinin sağlanması, kalitenin sürdürülmesi ve takibi için yakıt uçağa ikmal edilmeden önce dikkat edilmesi ve sağlanması gereken en önemli hususlardan biri drenajdır.

Havacılık alanında uçağa ikmal 2 farklı araçla yapılmaktadır. Bunlardan biri yakıt ikmal tankeri (Refueller) ile doğrudan yapılan, hidrant sisteminin olmadığı havalimanlarında gerçekleştirilen ikmal şeklidir. Diğer ikmal şekli ise hidrant sisteminin olduğu havalimanlarında hidrant aracı (hydrant servicer) ile yapılan ikmaldir. Bu ikmal şeklinde hidrant aracı hidrant pitlerine bağlanır ve uçak ikmal edilir. Bunun yanı sıra hidrant sistemi olan havalimanlarında uçağın park pozisyonuna göre hidrant aracı veya ikmal tankeri ile de ikmal yapılır.

Her iki ikmal şeklinde de dikkat edilmesi gereken husus yakıt içerisinde bulunması muhtemel su ve tortunun uçağa verilmesini engellemektir. Bu hususta yakıt kalitesinin sağlanması için her iki araç tipi için sabah vardiya başlangıcında ve filtrasyon sisteminde yapılan bir tadilat ve eleman değişikliğinden sonra su ve tortu için drenaj işleminin yapılmasıdır. Bununla beraber drenaj işlemi yakıt tankerlerinin tanklarında günün her ikmalinden sonra, yakıt geri çekim işleminden sonra ve şiddetli yağmur ve kar yağışından sonra da uygulanmalıdır.

Drenaj, ikmal tankeri tanklarında tam akış hızında tank alt noktasından, filtre su ayırıcı filtre ve mikro filtrelerde ise basınç altında filtre alt noktalarından, filtre monitörlerde filtre girişinden yapılır. Hidrant araçlarında ise tank bulunmadığından drenaj işlemi yine filtre su ayırıcı filtre ve mikro filtrelerde filtre alt noktalarından, filtre monitörlerde filtre girişinden yapılır. Drenaj işlemi yapılırken öncelikle uygulanması gereken işlem drenajın yapılacağı boru hattının temizlenmesidir.

Drenaj 1 litrelik cam, paslanmaz çelik veya emaye kaplara yapılır. Yakıt kaba alındıktan sonra ilk önce görsel olarak su ve partikül kontrolü yapılır daha sonra ise shell su dedektörü ile su kontrolü yapılır. Eğer alınan yakıt numunesinde su ve partikül bulunur ise bu işlem en az 3 defa tekrarlanır. Temiz ve berrak yakıt elde edilemezse yakıtta buna sebep kirlilik soruşturulur ve sorunun kaynağı tespit edilene kadar o araç ile ikmal yapılmaz.

     

KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMAN

KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMANLAR VE KULLANIMI

Kişisel koruyucu ekipman

 

 

Akaryakıt tesislerinde sağlık ve emniyet bakımından oluşabilecek risklerin belirlenmesi ve buna uygun kişisel koruyucu ekipmanların kullanılması, kullanımının sürdürülmesi gerekmektedir. Bu aynı zamanda yasal bir zorunluluktur.

 

Akaryakıt tesislerindeki rutin operasyonların icra edilmesinde, havalimanı otoritelerinin ve yerel güvenlik birimlerinin de şartları ve gereklilikleri göz önünde bulundurularak tanımlanmış kişisel koruyucu ekipmanların kullanımı dikkate alınmalıdır. Ekipmanların kullanımı yapılan işin riskine göre değişiklik gösterir. Buna göre akaryakıt tesisleri tank sahasında kullanılması zorunlu kişisel koruyucu ekipmanlar üniforma, güvenlik botu ve koruyucu gözlüktür, diğer ekipmanın kullanımı riske bağlıdır. Tanker dolum sahasında kullanılması gereken kişisel koruyucu ekipmanlar güvenlik botları, eldiven ve koruyucu gözlüktür. Tanker ile yapılan operasyonlarda kullanılması gereken ekipmanlar ise üniforma, güvenlik botu, koruyucu gözlük, eldiven, kulaklık, darbe başlığı ve yüksek görünürlü kıyafettir.

 

Akaryakıt tesislerinde kullanılması zorunlu kişisel koruyucu ekipmanlardan olan üniforma en az %50 oranında doğal fiberden yapılmış iyi derecede anti statik elektrik özellikleri olan kıyafettir. Güvenlik botları bilek destekli anti statik özellikte olmalı, tabanından ve üzerinden yakıt sızdırmayacak özellikte olmalıdır. Kullanılan koruyucu eldivenler sızdırmaz ve sağlam olmalıdır. Kulaklıklar çalışan ortamdaki gürültü derecesine uygun olmalıdır. Tesislerde kullanılan ekipmanlardan koruyucu gözlüklerin temel amacı gözü hidrokarbon ürünlerinden korumaktır. Bunun yanı sıra göze kum veya toz kaçmasını engeller. Kullanılan darbe başlıkları baş bölgesini darbe ve çarpmalardan korur. Bu ekipmanda şapka içerisine sert plastik bir koruyucu yerleştirilir. Yüksek görünürlüğü olan (örneğin fosforlu) kıyafetlerin giyilmesi yerel otorite ve sivil havacılık gerekliliklerini yerine getirmek içindir. Örneğin Avrupa'da bu kıyafetlerin giyilmesi oluşabilecek statik enerjiyi önlemek için zorunlu kılınmıştır.

 

Bunun dışında tamirhane veya atölyelerde de riske bağlı olarak kişisel koruyucu ekipman giyilmesi zorunludur.

 

Akaryakıt tesislerine ziyaret veya denetim gibi farklı amaçlarla gelen kişilerin de riske bağlı olarak kişisel koruyucu ekipman kullanmaları gerekmektedir.

 

AKARYAKIT TESİSLERİNDE YANGIN SÖNDÜRÜCÜLER

AKARYAKIT TESİSLERİNDE YANGIN SÖNDÜRÜCÜLER

Akaryakıt tesislerinde bulunması gereken zorunlu teçhizatın başında yangın söndürücüler gelir. Zira operasyonun her aşamasında yakıtın parlayıcılığına bağlı olarak yangın tehlikesi yaşanabilir. Kıyafetlerimiz, kullandığımız cep telefonu, yakıtın boru hattından geçerken ve tanklara doldurulurken oluşturduğu statik elektrik gibi unsurlar yangın nedeni olabilecek kıvılcımlar çıkarabilir. Bu sebeple yakıtla ilgili her türlü operasyon aşamasında yangın söndürücülere ihtiyaç duyulabilir. Yangın söndürücüler operasyonun yakıtla ilgili aşamalarında her daim kolayca erişilebilir bir vaziyette, yeterli sayıda ve büyüklükte bulunmalıdır.

 

Akaryakıt tesislerinde bulunan her yangın söndürücünün bir kimliği olmak zorundadır. Yangın söndürücünün üzerine etiketle yapıştırılmış bu kimlik bilgilerinde üretici firma ismi, dolum, üretim tarihi, kontrol tarihi ve yeniden dolum tarihi yer alır. Tabikide akaryakıt tesislerinde mevcut olan yangın söndürücülerin kimliğinin olması yeterli değildir. Yangın söndürücülerin düzenli olarak kontrol edilmeleri gerekir. Örneğin soğuk kış veya sıcak yaz mevsimlerinde yangın söndürücülerin hortumlarında kırılmalar, çatlaklar meydana gelebilir. Bu bozulmaların farkına varabilmek için kontrol edilmeleri gerekir.

Yangın söndürücülerde mevcut ve çalışır durumda bulunması gereken güvenlik göstergeleri de vardır. Göstergede yer alan indikatör daima yeşil alan içerisinde bulunmalıdır. Eğer indikatör yeşil alanda dışında bulunan kırmızı alanı gösteriyorsa derhal üretici firma ile bağlantıya geçilmelidir. Bunun yanı sıra yangın söndürücünün üzerinde yer alan pimin de iyi bir durumda olması gerekir. Yangın anında yangın söndürücünün faaliyete geçebilmesi için bu mekanizmanın çalışması ve fonksiyonunu kaybetmemiş olması büyük önem arz eder.

Netice itibarı ile akaryakıt tesislerinde bulunması zorunlu olan yangın söndürücüler operasyonun güvenli yürütülmesi, işçinin ve çevrenin güvenliğinin sağlanması bakımlarından hayati öneme sahip aygıtlardır. Yangın söndürücülerinin işlevlerinin kaybetmediğini düzenli kontrollerle güvence altına almak, herhangi bir hasara uğrayıp uğramadıklarını kontrol etmek çok önemli bir husustur.

HİDRANT SİSTEMİ

HİDRANT SİSTEMİ

Hidrant sistemleri havalimanlarında yer altına döşenmiş ve uçaklara yakıt tedariki sağlayan boru hatlarıdır. Günümüzde havalimanlarının, havayolu uçak ve yolcu kapasitelerinin artması beraberinde uçaklara daha güvenli ve hızlı bir şekilde yakıt ikmal hizmeti verebilecek bir sistem kurulmasını da zorunlu hale getirmiştir.

Hidrant sistemleri devreye sokulmadan önce ya da var olan hidrant sistemleri uzatılmak istendiğinde göz önünde bulundurulması gereken en önemli husus boru hattının temizliğidir. Hidrant sistemi devreye sokulduktan sonra yakıt ile belli bir akış hızı verilerek temizlenmeli ve içinde birikmesi muhtemel tortu ve partiküllerden arındırılmalıdır.

Hidrant boru hattına yakıt, boru hattının önüne yerleştirilen filtre/su ayırıcı filtrelerden geçtikten sonra sağlanır. Hidrant boru hattının içi sürtünme ve aşınmaya dayanıklı epoksi ile kaplanmalıdır. Yer altı boru hatları alt ve üst nokta bağlantılarına ve basınç düşürücü bir sisteme sahip olmalıdır.

Hidrant sistemleri olası sızıntıları fark etmek amacı ile bir sızıntı saptama sistemi ile donanımlı olmalıdır. Bu sistem üretici firma talimatları doğrultusunda düzenli bir şekilde kontrol edilmelidir. Eğer bu sistem mevcut değil ise hidrant sistemi sızıntı ihtimaline karşın düzenli bir gözetim sağlayabilecek bir sisteme sahip olmalıdır.

Sızıntının saptanabileceği bir sisteme sahip olmayan hidrant sistemlerinde sızıntı kontrolleri her ay olmak üzere sisteme normal operasyon basıncında yakıt vermek ve basıncı önceki aylarda elde edilen sonuçlarla karşılaştırmak suretiyle yapılır. Basınç düşüşünde bir artma saptanırsa bu sızıntı veya izolasyon vanası arızası göstergesidir. Yıllık sızıntı kontrolleri ise maksimum basınç ile yapılmalıdır.    

Yer altı hidrant sistemlerini çevre ve bölge koşullarının etkilerinden korumak, boru hattında oluşabilecek korozyonları önlemek için katodik koruma yapılması gereklidir. Bu sistemde anotlar kullanılarak sistem akımlardan korunur ve böylelikle korozyon olması engellenir.

Hidrant sistemi olan havalimanlarında uçaklara yakıt ikmali hidrant pitlerine bağlanan ikmal aracı (dispensır) kaplingleri ile sağlanır. yakıt aracın filtresinden geçtikten sonra uçağa verilir, burada önemli olan husus ikmal sırasında yapılan su kontrolünün ikmal bitiminde de hidrant sisteminde yapılmasıdır.

Hidrant yer altı boru hattı üzerinde yer alan hidrant pitlerinin temizliğine, pitin içerisinde su olmadığına dikkat edilmelidir. Beklenmeyen acil bir durumla karşılaşıldığında pit yakınında bulunması zorunlu olan acil kapama butonları ile yakıt akışı kesilmelidir.

FUEL QUALITY THROUGH PIPELINES

FUEL QUALITY THROUGH PIPELINES

Fuel quality shall be maintained from upstream to downstream points of fuel transfers all the time. The operators have to monitor pipeline operations during transfers and work according to procedures. Any fuel contamination possibilities shall be considered between at ingress and egress custody transfer points, therefore site specific procedures, good practices and experience shall be implemented.

Fuel quality shall be ensured at refineries by preventing contamination by other products manufactured at the refinery. Fuel shall be transferred through dedicated, segregated pipelines. Where it is not possible to transfer fuel through segregated pipelines in other saying if fuel will be transferred through non-dedicated pipelines, the residual of the previous products shall be flushed before delivering jet fuel into the pipeline.

Fuel quality shall be maintained from point of manufacture through all the distribution system therefore consideration shall be given to the equipment as manifolds, deadlegs, pumps, valves etc. installed on the pipeline.

Fuel quality shall be controlled during fuel transfer. Control checks shall be conducted 1 minute after the transfer starts, in the middle of the transfer and at the end of the transfer. Fuel shall be clean and without particulate matter. If large amounts of water and particulates are found fuel flow shall be stopped and the pumping station shall be informed.

The shipper has the responsibility of the fuel going to be pumped through the pipeline, he has to organize all necessary documents as Refinery Certificate, Release Certificate of Quality, Quality of Analysis and Recertification test. These documents shall be sent to the receiving point.

KEROSENE

KEROSENE

Kerosene

Kerosene is a combustible hydrocarbon liquid which is derieved from crude oil and in colloquial language its also called gasoil. Kerosene is mainly used as Jet fuel in turbine engine aircrafts. Kerosene is manufactured by fractional distillation of petroleum between  150⁰C and 275⁰C. It is a blend of hydrocarbon chains each containing between 6 to 16 carbon atoms per molecule. Kerosene consists of 70% alkalines and parrafines, 20%  alkyl benzene and naphthene, and 5% olefines.

 

Kerosene does not loose its viscocity in cold temperatures and has a high combustion effiency in Jet engines. The common used kerosene based fuel types are Jet A-1, Jet A and TS 1 (RT).

 

Kerosene based Jet A-1 type fuel is widely used in all over the world except in the USA. It has a flash point of  38⁰C (100⁰F) and a freezing point of  -47⁰C. Fuel specifications for Jet A-1 are DEF STAN 91-91 (Jet A-1) and ASTM D1655 (Jet A-1). It's typical density is between 0.775 and 0.800 at 15⁰C.

 

Jet A type fuel is the main fuel used in the USA. It's only and main difference with Jet A-1 is it's freezing point which is -40⁰C.

 

TS 1 type fuel is used in Russia and in CIS countries which freezing point is -55⁰C and flash point is 28⁰C. 

 

Apart from these Kerosene is used to power rocket engines. It is also used for cooking and lighting fuel. Kerosene is widely used for lighing in parts of Asia and Africa where axcess to electricity is very difficult. In some parts of United Kingdom, Ireland and japan kerosene is used for heating. 

STORAGE TANKS

STORAGE TANKS

Vertical Storage Tanks

 

Fuel Storage tanks used in fuel industry may be in different type. There are vertical, horizontal, buried and semi-burried storage tanks used for storing fuel. The number and size of the storage tanks in a fuelling station or at airports shall be enough for service capacity. For instance fueling facilities at airports shall have enough storage capacity to handle with peak season, refuelling shall not be interrupted.

Storage tanks shall be internally coated with epoxy material. Storage tanks shall be fitted with free vent devices, inlet and outlet pipes, drain lines, floating suctions, automatic alarm systems and manholes. Free vent system is essential to discharge the air inside the tank. Drain lines are to drain off the water accumulated in the sump of the storage tanks. Floating suction shall be installed to the tank shell so that it goes down automatically when the fuel level drops down thus the fuel in the bottom is not used. All storage tanks tanks shall have an automatic alarm and fuel shut-off system to stop fuel flow when the fuel has reached a pre-determined level.

 

Storage tanks shall be cleaned and inspected regularly to ensure that the fuel is clean everytime. Storage tanks shall be drained off daily because when the temperature decreases at nights and in cold climates water accumulates in the sump. Microbes grow in fuel water interface and cause microbiological contamination. The contaminated fuel used in refuelling vehicles and aircrafts may result in filter clogging and harms the filter system of the aircrafts.

 

Fuel companies having the target of supplying clean and on-specification fuel to their customers shall ensure that the storage tanks are always in good condition and inspected regularly. The staff who is responsible for the handling of the storage facility shall be trained in accordance with the latest standarts.